خانواده ليلياسه يا لاله ها
در اين خانواده، گلهاي شاخه بريده يا Cut plant و گلهاي گياهان گوشتي، گلهاي باغچه اي و آپارتماني وجود دارند. در اينجا به معرفي برخي از آنها ميپردازيم.
آلوئه Aloe
گياه آلوئه Aloe كه به نام شاخ بزي معروف است، در منزل و آپارتمان قابل نگهداري است. آلوئه ورا Aloe vera گونه وحشي اين خانواده است كه گرچه زينتي نيست اما معروف و پر بهاء است و يكي از منابع بسيار خوب مواد دارويي و بهداشتي است.
آلوئه ساپوناريا گونه ديگري از گياه آلوئه است كه برگ هاي گوشتي، مثلثي شكل با نقش و نگارهاي سبز رنگ پريده دارد. اين گياه بسيار زيبا بوسيله قلمه هاي ساقه تكثير مي شود و آن را در يك محيط پر نور پرورش مي دهند.
آلوئه فِرَگرَنس يا آلوئه برگ درشت، و آلوئه درختي از ديگر انواع گياه آلوئه بشمار مي روند.
در ميان آلوئهها سايوناريا و آلوئه آربورسنس Aloe arboresence در منزل كشت و كار مناسب تر و سريعتري دارند. تكثير گياهان آلوئه بوسيله قلمه، ساقه و بذر امكان پذير است. گياه آلوئه شاخه گل دهنده زيبا با گل هاي نارنجي دارد وقتي گل هاي نارنجي به بذر تبديل مي شوند، قابل رويش و جوانه زدن هستند. آلوئه ورا Aloe vera بوسيله تقسيم بوته و بذر تكثير ميشود. در آلوئههاي ديگر امكان بوجود آمدن پا جوش در روي ريشه هاي اصلي كمتر از گياه آلوئه ورا است.
آگاپانتوس Agapanthus
گياه ديگر آگاپانتوس است كه كاملاً از آلوئه متفاوت ميباشد. آگاپانتوس بدليل داشتن گل هاي آبي و صورتي رنگ در بين گياهان Cut flower يا شاخه بريدني جايگاه و موقعيت ويژه اي دارد. اين گياه به وسيلهي ريزومهاي زيرزميني تكثير پيدا ميكند و برگ هاي بلند، كشيده و ساقه گل دهنده نسبتاً بلندي دارد. در تغذيه آگاپانتوس بايد از كودهاي حاوي تركيبات آهن (كه PH محيط را پايين ميآورند) بيشتر استفاده شود.
تحمل شرايط محيطي براي گياه آگاپانتوس بستگي به موقعيت رشدي آن گياه دارد. اگر گياه در دوره رشد فعال به سَر نَبرد و يك حالت شبه دورمنسي يا خواب را طي كند قادر به تحمل دماي محيط تا ده درجه زير صفر ميباشد. ولي اگر تعداد روزهاي سرد و زير صفر درجه از يك هفته بيشتر باشد به بخش زيرزميني گياه آسيب مي رسد و در نهايت از بين مي رود. بدين جهت است كه آگاپانتوس ها در شرايط گلخانه اي يا در هواي آزاد طوري كه از آسيب هاي يخبندان محفوظ بمانند نگهداري مي شوند. در مجموع گياهي است كه درجه حرارتهاي پايين را تحمل ميكند. تكثير آگاپانتوس بوسيله تقسيم بوته ها انجام ميشود.
آسپاراگوس يا مارچوبه
مجموعه اي از گياهان تحت نام مارچوبه يا آسپاراگوس وجود دارند و در تقسيم بندي گروهي فوليج ها يا شاخه و برگي ها جاي مي گيرند. اين دسته از گياهان به عنوان يك فوليج سبز و Cut plant مورد استفاده قرار مي گيرند.
آسپاراگوس پلوموسوس گونه اي از گياه آسپاراگوس است كه برگ هاي بسيار ظريف و ابري مانند آن روي هم پوشيده شده است. اين گياه را در فارسي بنام نرمه يا گردي مي شناسند. اين گياه نيز Cut plant يا شاخه بريده است و تكثير اين مارچوبه به وسيلهي تقسيم بوته و بندرت با بذر است. آسپاراگوس پلوموسوس به شرايط رشدي خيلي خوبي نيازمند است و چنانچه محيط پرورش آن فاقد رطوبت كافي، خاك داراي PH اسيدي و نور غيرمستقيم آفتاب باشد رشد خوبي نخواهد داشت. مارچوبه خوراكي يا آسپاراگوس آبي سيناليس است كه ساقه هاي خوراكي دارد و با اين نوع آسپاراگوسها فرق دارد. آسپاراگوس كريس بوس يا مارچوبه زبره كه برگ هاي شبيه برگ شبيد خوراكي دارد اصطلاحاً در فارسي شبيدي گفته ميشود. اين مارچوبه بهتر از مارچوبه نرمه رشد ميكند. در خاك هاي معمولي با دماي متوسط بخوبي رشد و نمو مي كند و داراي ميوههاي قرمز رنگي است كه در درون اين ميوه ها بذر سياهي وجود دارد. اين گياه بوسيله تقسيم بوته و بذر قابل تكثير است.
مارچوبه ديگر، آسپاراگوس مييري يا دم روباهي، گياهي نسبتاً كُند رشد است كه با شرايط خاص گلخانهاي معمولا ً رشد و نمو مي كند، و به عنوان يك فوليج در دسته گل ها كاربرد بسيار خوبي دارد. در اين گياه برگها به شكل لوله درآمدهاند.
گل موگه
گل موگه گياهي است بسيار زيبا و معطر با گل هاي ظريف و كوچك نام علمي اين گياه كُن بُن بولاريا مَجاليس است. اصطلاح گُل برف كه به اين گياه داده اند براي گياهان ديگر هم استفاده ميشود. اين گياه فوق العاده زيبا داراي ريزوم هاي دائمي و مقاوم به سرماست كه ساليان سال در يك محل باقي مانده، و بوسيله تقسيم ريزوم ها در اوايل پائيز يا در مناطق سرد در اوايل بهار تكثير مي شود.
موگه ها گياهاني هستند كه به نور شديد آفتاب و آبياري بي موقع احتياجي ندارند و بهتر است كه ريزومهاي موگه در زير سايه آفتاب درختان كشت شوند و زماني كه گياه به استراحت مي رود از آبياري آنها خودداري بعمل آيد. موگه در مناطق سرد كوهستاني در ماههاي پاييز گل هاي صورتي و سفيدي را توليد مي كند و در كشور ما اين گل بصورت خودرو ظاهر ميشود و به عنوان سنبله، كلشيكوم و در بعضي نقاط به نام گل حسرت از آن ياد مي شود.
در كشورهاي ديگر ريزوم هاي دائمي و مقاوم به سرماي اين گياه را در فصل زمستان كشت و كار مي كنند. زمان تكثير كلشيكوم پس از پايان گلدهي در پاييز يا اواخر زمستان است. نكته جالب در مورد اين گياه اين است كه در مناطق پرورشي در اوائل بهار برگ هاي سبز براق بسيار كشيده اي توليد ميكند و مدتي بعد با گرم شدن هوا (در تابستان) تمام آنها از بين مي روند، در حقيقت استراحت تابستاني دارند. در اوايل پاييز يك مجموعه بسيار زيبايي از گلهاي سه گلبرگي ديده مي شود. تكثير موگه بوسيله اندامهاي زيرزميني آن است.
گياه ديگر اين خانواده آسپيديسترا با اَبائي است كه برگ هاي بسيار درشت و سبز دارد و در جاهاي خيلي سايه و كم نور نگهداري مي شود، پس براي محلي كه با محدوديت نور و حرارت مواجه هستيم مناسب هستند. تكثير گياه بوسيله پا جوش در اوايل پاييز صورت مي گيرد.

